Gen hamujący rozwój nowotworów
Uroda

Gen hamujący rozwój nowotworów

Gen, który ma udział w rozwoju większości nowotworów, jest też odpowiedzialny za prawidłowy rozwój łożyska i przeżycie zarodka – zaobserwowali badacze z USA. 

Gen Rb był pierwszym poznanym supresorem nowotworów. Oznacza to, że jego normalną funkcją jest taka kontrola podziałów komórek, aby nie zaczęły się nadmiernie namnażać i nie zmieniły w komórki nowotworowe. Oprócz regulacji podziałów komórek, Rb ma też udział w kontroli procesów ich samobójczej śmierci, tzw. apoptozy. Jest to naturalny sposób usuwania z organizmu “niebezpiecznych” komórek i ważny etap kontroli wzrostu raka w organizmie.

“Wadliwe zmiany w genie Rb obserwuje się w przypadku rozwoju prawie każdego znanego nam raka” –

mówi Gustavo Leone z Ohio State University, który brał udział w najnowszych badaniach. Najbardziej znany jest ze swego udziału w rozwoju nowotworu wieku dziecięcego – retinoblastomy (inaczej nazywanej siatkówczakiem złośliwym).

Badacze dawno już zaobserwowali, że wady w genie Rb powodują u myszy obumieranie zarodków i poronienia w połowie okresu ciąży. Nie było jednak jasne, w jaki sposób Rb wpływa na rozwój i przeżycie zarodka.

Najnowsze wyniki zespołu naukowców z Ohio State University, University of Cincinnati oraz z Univeristy of Calgary w Kanadzie dowodzą, że mutacje w Rb powodują strukturalne zmiany w łożysku, które u ssaków pośredniczy w wymianie gazowej i pokarmowej między matką i dzieckiem. Wadliwe łożysko może być więc bezpośrednią przyczyną obumierania zarodków z wadliwym Rb.

W doświadczeniach na myszach, które pozbawiono tego genu, badacze zaobserwowali, że zmiany w łożysku polegają głównie na nadmiernych podziałach tzw. trofoblastu, tj. części łożyska, którą tworzą komórki zarodka. Kosztem tych podziałów zmniejszał się obszar wymiany związków odżywczych, gazów i ubocznych produktów przemiany materii między matką a płodem.

“Nasze wyniki wyraźnie wskazują, że mutacje w Rb zmieniają budowę łożyska i upośledzają jego funkcje. Już w drugim tygodniu ciąży zarodki ginęły z powodu anemii oraz masowego obumierania komórek nerwowych” – komentuje Leone.

Co ciekawe w dalszych doświadczeniach badaczom udało się też wykazać, że zarodki ze zmienionym genem Rb mogą dożyć prawidłowego terminu porodu, jeśli umożliwi im się rozwój normalnego łożyska. Badacze osiągnęli to dzięki agregacji dwóch zarodków, prawidłowego zarodka, który nie posiadał genu RB z zarodkiem, który miał nieprawidłową, poczwórną liczbę chromosomów. Ten tzw. tetraploidalny zarodek obumierał, pozostawiając jednakże prawidłowe łożysko.

“Dzięki tej metodzie zarodki bez genu Rb rodziły się w prawidłowym terminie, nie cierpiały na anemię, a w ich mózgach nie zachodziło patologiczne obumieranie komórek” – mówi Leonardo. Niestety, tuż po porodzie zarodki ginęły z powodu niedorozwoju mięśni szkieletowych

i nerwów kontrolujących oddychanie.

“Te wyniki dowodzą, że musimy zrozumieć jeszcze wiele zależności między genem Rb a rozwojem zarodka” – konkluduje Leonardo. Według badaczy, ich doświadczenia wskazują też, że udział Rb w rozwoju nowotworów może polegać głównie na jego kluczowej roli w procesach dzielenia się komórek, a nie w procesach apoptozy.

You may also like...